En waarom dan?

1. Dierenleed

Wereldwijd worden jaarlijks meer dan 80 miljard landdieren en meer dan een biljoen zeedieren gebruikt en gedood voor voedsel. Dat zijn bizarre aantallen. Deze extreme schaal van exploitatie leidt onvermijdelijk tot een systeem van uitbuiting en leed.

Ik wil geen onderdeel zijn van dat systeem.

2. Klimaatverandering

De veehouderij is verantwoordelijk voor bijna 15% van alle wereldwijde broeikasgasuitstoot. Dat is meer dan de hele transportsector samen. Een volledig plantaardig dieet kan je persoonlijke uitstoot met meer dan de helft verlagen.

Daarmee is een veganistische leefstijl een relatief makkelijke en heel effectieve manier om mijn negatieve impact op het klimaat te beperken.

3. Landgebruik

Meer dan 80% van de wereldwijde landbouwgrond wordt gebruikt voor dierlijke producten, terwijl die nog geen 20% van de calorieën leveren. Als de hele wereld plantaardig zou eten, zou dat een gigantisch oppervlak aan landbouwgrond vrijmaken voor o.a. grootschalig natuurherstel.

Naar mijn idee hebben we geen gebrek aan ruimte op deze planeet, we gebruiken die ruimte alleen niet goed.

4. Verlies van biodiversiteit

Veeteelt is de belangrijkste oorzaak van ontbossing in de Amazone, voornamelijk voor de productie van veevoer. Hierdoor zijn al talloze diersoorten uitgestorven en worden tienduizenden andere soorten bedreigd. Door de bijdrage aan klimaatverandering worden ook koraalriffen en andere kwetsbare ecosystemen bedreigd. Indirect zorgt de veeteelt dus voor het verlies van nog veel meer dierenlevens.

Ik zou het leuk vinden om, ook wanneer ik met pensioen ga en eindelijk tijd heb, nog van dieren te kunnen genieten in de natuur.

5. Watergebruik en -vervuiling

De veehouderij is een van de grootste bronnen van nitraatvervuiling in oppervlaktewater, wat leidt tot algenbloei, zuurstofgebrek en vervuiling van drinkwaterbronnen. Daarnaast vraagt de productie van vlees en zuivel enorm veel water: per gram eiwit verbruiken rundvlees en kaas gemiddeld zes tot tien keer zoveel water als peulvruchten. Schoon (zoet)water is wereldwijd schaars; naast alle grote problemen die we al hebben staat een tekort aan schoon water ook al voor de deur.

Door plantaardig te eten draag ik alvast bij aan het voorkomen of verkleinen van dat probleem.

6. Stikstofuitstoot

In Nederland komt zo'n 60% van de stikstofneerslag uit de veehouderij. Mest en ammoniak schaden natuurgebieden, verzuren de bodem en bedreigen biodiversiteit. Minder dieren betekent direct minder stikstofuitstoot.

Dat betekent meer ruimte voor andere dingen die ik belangrijker vind dan een tosti ham-kaas, zoals genoeg woningen en uitbreiding van het stroomnet.

7. Zoönosen / pandemieën

Driekwart van de nieuwe infectieziekten bij mensen komt van dieren. Intensieve veehouderij creëert ideale omstandigheden voor mutaties van o.a. vogelgriep en varkensgriep. Minder dierlijke productie verkleint dus de kans op een nieuwe pandemie.

En persoonlijk heb ik geen behoefte aan nog een lockdown.

8. Slechte arbeidsomstandigheden

In Nederland werken tienduizenden mensen in slachthuizen en de vleesverwerkingsindustrie, vaak migranten onder erbarmelijke omstandigheden. Werknemers draaien uitputtende en gevaarlijke shifts en leven vaak met veel te veel mensen op een paar vierkante meter.

Ik ben niet alleen tegen uitbuiting van dieren, maar ook van mensen.

9. Gezondheid

Mensen die (grotendeels) plantaardig eten hebben over het algemeen een betere gezondheid en een kleinere kans op hart- en vaatziekten of diabetes. Hoewel je ook ongezond veganistisch kunt eten, is in de basis een plantaardige maaltijd vaak gezonder dan een maaltijd met dierlijke producten.

Ik voel me fit en gezond, en volgens de wetenschap blijf ik dat ook langer dan mensen die niet plantaardig eten (hopelijk is de statistiek ook op mij van toepassing).

10. Subsidies

In de EU gaat zo'n 80% van landbouwsubsidies naar dierlijke productie of veevoer. Dat betekent dat dit belastinggeld grotendeels de meest vervuilende vormen van landbouw in stand houdt.

Ik zou dat geld liever uitgeven aan dingen die de wereld mooier maken.

En waarom niet gewoon vegetarisch?

Eigenlijk zijn de redenen voor vegetarisme en veganisme bijna hetzelfde. Als je geen (of minder) vlees eet om dierenlevens te sparen, klimaatverandering tegen te gaan of de natuur te beschermen, vind ik het moeilijk te rechtvaardigen om nog wel zuivel of eieren te gebruiken. Die zorgen namelijk voor precies dezelfde problemen.

Melk komt van koeien die elk jaar kunstmatig bevrucht worden en waarvan de kalfjes kort na de geboorte worden weggehaald (want die drinken anders de melk op). Eieren komen uit een industrie waar miljoenen haantjes direct na uitkomst worden gedood (want die leggen geen eieren). En qua milieu-impact verschillen kaas, melk en eieren nauwelijks van vlees; dezelfde dieren staan namelijk in de stal om die producten te maken (ze worden alleen niet geslacht voor het product).

Veganistisch eten is voor mij dus geen wezenlijk andere keuze dan vegetarisch eten, maar het consequent volgen van dezelfde argumenten.

Draag je dan ook geen leer?

Dat klopt. Veganisme gaat voor mij niet alleen over eten, maar over het vermijden van elk gebruik van dierlijke producten. Leer, wol, zijde en honing zijn niet veganistisch: voor leer worden dieren geslacht, wolproductie veroorzaakt vaak pijn en stress, en bijen worden gedood zodra ze niet meer “rendabel” zijn. De monocultuur van honingbijen zorgt er bovendien voor dat veel andere bijsoorten en insecten weggedrukt worden, wat bijdraagt aan verder verlies van biodiversiteit.

De kern blijft voor mij hetzelfde: het gebruik van dieren, en zeker op de schaal waarop dat nu gebeurt, wil ik in alle gevallen zoveel mogelijk vermijden. Dus ook voor kleding of andere producten.

Hoe kom je aan al je voedingsstoffen?

Alle belangrijke voedingsstoffen kun je ook uit plantaardige voeding halen. Eiwitten zitten bijvoorbeeld veel in peulvruchten, noten, tofu en volkoren producten. Vitamine B12 komt van bacteriën, niet van dieren, en wordt in de veehouderij als supplement toegevoegd aan het veevoer. Ik neem het direct zelf, zonder de omweg via een dier.

Ik eet nu ruim 8 jaar veganistisch, en het antwoord op deze vraag is eigenlijk hetzelfde als voor iedereen: "eet gezond en gevarieerd".

Is het niet lastig?

Ja, soms wel.

In het begin was het behoorlijk wennen: verpakkingen lezen, ontdekken waar dierlijke ingrediënten in zitten, en vaak uitleggen wat je wel en niet eet. Dat heeft voor mij wel een paar maanden geduurd, en nog steeds loop ik hier nog wel eens tegenaan.

Maar grotendeels gaat het inmiddels vanzelf, al blijft uit eten gaan of eten met groepen soms wat zoeken. Niet elk restaurant of gezelschap is er helemaal op ingesteld, maar hoe meer mensen (af en toe) plantaardig eten, hoe makkelijker het wordt.

Uiteindelijk is het niet alleen een kwestie van wennen aan de nadelen. Naarmate ik bewustere keuzes ben gaan maken, heb ik gemerkt dat het ook steeds beter voelt. Ik wil inmiddels niet meer anders.